شرح لغات : ضائق : به معناى ضيق و تنگ شدن است . كنز : مال دفينه را گويند بخاطر گرد آمدن و اجتماع آن و هر مجتمعى را عرب كنز و مكتنز گويد ، و در شرع اسلام در مورد نكوهش بر هر مالى كه حق خدا از آن خارج نگردد اطلاق گردد اگر چه دفينه نباشد . افتراء : دروغ بستن . شأن نزول : از ابن عباس روايت شده كه رؤساى قريش در مكه بنزد رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - آمده و گفتند اى محمد اگر تو براستى پيغمبرى ، كوه‌هاى مكه را براى ما به طلا مبدّل كن يا فرشتگانى همراه خود بياور كه به نبوت تو گواهى دهند ، و به دنبال اين سخن آيات فوق نازل گرديد . و عياشى بسند خود از امام صادق عليه السلام روايت كرده كه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - بعلى عليه السلام فرمود : من از خداى خود خواستم تا ميان من و تو برادرى برقرار سازد و اين كار را كرد ، و سپس در خواست كردم كه تو را وصى من گرداند و اين كار را هم انجام داد ، دسته‌اى از آن مردم ( كه اين سخن را از آن حضرت شنيدند ) گفتند : به خدا يك من خرما كه در ميان انبانى پوسيده باشد نزد ما محبوبتر است از آنچه محمد از خدا خواسته ! چرا سلطنت و قدرتى از خدا نخواست كه بر دشمنانش نيرو گيرد ، يا گنجى درخواست نكرد كه از فقر نجاتش دهد ؟ و بدنبال اين سخن آيات فوق نازل گرديد . تفسير : خداى سبحان در اين آيات پيغمبر خود را به استقامت و ثبات در مقابل دشمنان مأمور ساخته و دستور احتجاج با آنها را بوى ميدهد . « فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى إِلَيْكَ » و شايد تو برخى از قرآن را واگذارى و از آياتى كه در آنها دشنام خدايان آنها است دست باز دارى و بايشان تبليغ نكنى ، بخاطر آنكه از مخالفت و شرّ آنان ميترسى .